Trainers en ouders

Wat kenmerkt een goede sportouder? De rol van ouders is bij de ontwikkeling van sporttalent cruciaal. Hoe zorg je als trainer voor de juiste balans?

 “Topsport zonder ouders is onmogelijk, maar met ouders is het soms een ramp”, aldus judotrainer en sportvader Cor van der Geest. Trainers moeten niet alleen hun pupillen goed in de gaten houden. Ze dienen ook oog te hebben voor de soms lastige en verkeerde invloed van ouders op de sportcarrière van hun kroost. En die corrigeren. 

Fases onderscheiden

Bij de ontwikkeling van sporttalent bij kinderen zijn vier fases te onderscheiden:

  • Tussen 6 en 13 jaar zijn kinderen zich aan het oriënteren. Geef hen dan vooral volop gelegenheid om hun talenten te verkennen;
  • Tussen 13 en 15 jaar kunnen kinderen echt gaan kiezen voor een sport. Tegelijkertijd vraagt school echter ook meer inzet. Ouders zijn in deze fase nog een belangrijk rolmodel, ook als het gaat om de sportieve ontwikkeling van het kind;
  • Tussen 15 en 18 jaar specialiseren jonge sporters zich verder. Als talenten gemotiveerd zijn zich te ontwikkelen, zullen ze steeds meer energie en tijd moeten investeren in hun sport. Ouders hebben de belangrijke taak hen te helpen tegenslagen te overwinnen en barrières uit de weg te ruimen. Tegelijkertijd moeten ze oppassen dat niet alle aandacht uitgaat naar het talentje en dat de andere kinderen zich daardoor achtergesteld voelen;
  • Tot na hun 18e blijven ouders een belangrijke rol spelen. Als het goed is, behouden ze het vertrouwen in hun kind, ook als het eens tegenzit. Hun stimulans is wezenlijk, want in deze fase moeten talenten hun vaardigheden perfectioneren en laten zien dat ze topprestaties kunnen herhalen.

Gedragsregels

De werkelijke problemen zitten niet zozeer bij (over)enthousiaste ouders, maar in opvoedingsrelaties waar vader of moeder het kind zwaar onder druk zet. Of waarin ze door hun eigen gedrag hun kind precies dát voorbeeld geven, dat de trainer of de vereniging nou juist niet bij de clubcultuur vindt passen.

Betrokkenheid

Er is ook de andere kant van de medaille. De bijna grenzeloze inzet van ouders is natuurlijk een enorme steun voor een kind. Veel talenten zijn slechts doorgebroken omdat de ouders hun kinderen geweldig gesteund hebben. Het voordeel verandert echter in een nadeel als deze mensen zo dominant zijn dat de sportprestatie van het kind niet meer de prestatie van het kind is maar eigenlijk die van de ouders.

Het loslaten van het kind is echter niet automatisch een oplossing. Trainers komen ervoor in de plaats en die stellen zich niet zelden zo autoritair op dat het kind nog niets te vertellen heeft. Je moet erop letten als trainer geen misbruik te maken van je machtspositie.

Sporttas dragen

In een tijd waarin de positieve kanten van de sport alle aandacht krijgt, is het juist goed om stil te staan bij negatieve effecten, zeker bij kinderen die onder een sterke invloed van hun ouders staan. Kritiek op slechte prestaties kan hun zelfbeeld en hun zelfvertrouwen aantasten of vernietigen. Stress rond de wedstrijd kan tot slapeloosheid of eetstoornissen leiden. En succes kan van het jonge talent een snob maken die zijn ouders zijn sporttas laat dragen.

Goede ouders

Wat zijn goede ouders voor een sporttalent? In een Amerikaans onderzoek naar de omgeving van tien winnaars van een gouden olympische medaille kwam het volgende over de ouders naar voren: 

  • Ze stimuleren en ondersteunen hun kinderen, maar maken niet te veel ophef over hun prestaties;
  • Ze zijn een voorbeeld van werklust en inzet en benadrukken tegenover hun kinderen dat je er honderd procent voor moet gaan als je iets wilt bereiken;
  • Ook broers en zussen zijn vaak een rolmodel voor de succesvolle sporters;
  • De ouders zorgen er ook voor dat er ruimte blijft voor andere hobby’s.

Helaas is het alleen mogelijk om vanuit Nederland een reactie te plaatsen.